آموزش طراحی بازیطراحی بازیوبلاگ

تفاوت های بنیادی بردگیم و کارت گیم

سنجیدن بازی های فکری در دستگاه مختصات بردگیمی

قراره به این سوال جواب بدیم:

تفاوت های بنیادی بازی های رومیزی (بردگیم ها) با بازی های کارتی (کارت گیم ها) چیا هستن؟

این سوال از منظر یه کسی که بازی می کنه و پیگیر دنیای بازی های رومیزی هست ممکنه سوال مهمی نباشه. یعنی برای بردگیم بازهایی که تا حدی پیگیر دنیای بردگیم ها و کارت های مختلف هستن. اما وقتی از منظر یه طراح بازی، یا حداقل کسی که میخواد طراحی بازی رو شروع کنه، به قضیه نگاه می کنیم، این سوال یه سوال خیلی مهم میشه.

اطلاعات اولیه

  • فرمت های بازی های فکری!

ما به هر نوع از بازی های فکری یه “فرمت” از بازی ها میگیم. یعنی “کارت گیم” بودن یه فرمت از بازی های فکریه و “بردگیم” یه فرمت دیگه از بازی های فکری. این کار صرفا یه نام گذاریه که بتونیم مرز های انواع بازیهارو راحت تر تعریف کنیم و روابطی که میتونن باهم داشته باشن رو بهتر درک کنیم. برای مثال فضای فایل های ویدئویی. مثلا یه فایل فرمت Mkv داره، یه فایل فرمت Mp4 داره، یه فایل فرمت 3gp و … . همه این فایل ها، از جنس ویدئو هستن، ولی فرمت های مختلفی دارن. کارت گیم ها و بردگیم ها هم از یه جنس هستن، ولی فرمت های مختلفی دارن.

  • تبدیل فرمت!

وقتی صحبت از قرمت به میون میاد، تبدیل فرمت یه چیز طبیعی هستش. یعنی ما میتونیم یه بازی که در یک فرمت از بازی ها طراحی شده باشه رو به یه فرمت دیگه تبدیل کنیم. تبدیل فرمت معمولا در “یورو گیم ها” یا “بازی های سبک اروپایی” ممکن تره. برای مثال بازی San Juan یه جورایی فرمت کارتی از بازی رومیزی Puerto Rico هستش.

San Juan BG
بازی کارتی San Juan

Puerto Rico BG
بازی رومیزی Puerto Rico

    مرز های تعریفی

    در کل میشه گفت تفاوت عمده و اصلی بین بردگیم ها و کارت گیم ها اینه که کارت گیم ها ذاتا بازی های مبتنی بر اطلاعات مخفی هستن و بردگیم ها بازیهای اطلاعات آشکار تر و مکان محور (Location). یعنی شما در بازی های کارتی عمدتا شاهد این هستید که اطلاعات بازیکن ها شامل اطلاعات شخصی، دارایی، برنامه ریزی و … در کارت های اون بازیکن مخفی شده. ولی در بازی های رومیزی، اینطور نیست و اطلاعات بازی شفاف و در معرض مانور بازیکن هاست. اطلاعات در این بازی ها از جنس مکان هایی هستن که بازیکن ها تصرف میکنن، یا به اونجا میرن و … .

    برای بیان دقیق تر، هر نوع فرمت از بازی رو شرح میدیم.

    • بازی های کارتی (Card Games)

    Cardgame, ivygame.ir

    ماهیت کارت اینه که مخفی کردن اطلاعات رو در بازی برای طراح ساده می کنه. این اطلاعات مخفی برای همه بازیکن ها مخفیه به جر یه نفر، اونم کسی هستش که اون کارت رو در دستش داره و میتونه از اون استفاده کنه. یعنی هر بازیکن قسمتی از اطلاعاتی رو داره که بقیه بازیکن ها نمیتونن به اون دسترسی داشته باشن و یا گاها حتی هیچ بازیکنی از بازی از اون اطلاعات اگاه نیست. این اطلاعات گاها صرفا اطلاعات نیستن و کاربرد هایی هم در بازی برای بازیکن دارن.

    برای مثال در بازی کودتا، هر بازیکن با کارت هایی که در دستش داره، از اطلاعات مفیدی بهره منده و اون اینه که به چه شخصیت هایی از دربار، نفوذ داره. این اطلاعات باری بازیکن های دیگه مخفیه و از طرفی به بازیکن اجازه میده که اکشن هایی رو در بازی انجام بده.

    Coup BG
    بازی کارتی کودتا

    اما همیشه استثناعاتی هم وجود دارن. در برخی بازی ها، کارت های هر بازیکن بعد از ساز و کار هایی رو میشه، و این امر باعث میشه اون اطلاعات دیگه مخفی نباشه و همه بازیکن ها از اون مطلع بشن. یعنی طی ساز و کار های بازی، تعدادی از کارت های بازیکن ها که مخفی بودن در معرض نمایش برای همه بازیکن ها قرار میگیرن.

    برای مثال در بازی کارتی آربوریتوم، کارت هایی که یک بازیکن میسوزونه، اطلاعاتی از بازی رو رو میکنه که بازیکن های دیگه میتونن از اون استفاده کنن و مستقیاما اون کارت رو به دست خودشون اضافه کنن.

    Arboretum BG
    بازی کارتی Arboretum
    • بازی های رومیزی (Board Games)

    Boardgame, ivygame.ir

    از دیدگاه سنتی تر و قدیمی تر، وقتی صحبت از بردگیم ها میشه، مفهوم برد و زمین بازی، بیشتر معنایی از مکان (Location) و جایگذاری (Placement) و همچنین حرکت روی برد یا اصطلاحا مانور دادن (Maneuver) رو میرسونه. در بازی های قدیمی مثل Go معنای تصرف مکان های بیشتر جنبه اصلی بازیه و در بازی شطرنج، حرکت کردن و مانور دادن.

    به نوعی در بازی های رومیزی اتفاقاتی که بازی رو پیش میبرن علاوه بر اینکه عمدتا آشکار هستن، حول سه مفهوم Location، Placement و Maneuver رخ میدن.

    این نکته هم قابل ذکره که میراث بازی های رومیزی از قدیم باموجوداتی مثل تاس آمیخته شده. تاس به بازی ها زیربنایی از احتمالات رو اضافه میکنه. زیربنایی از اطلاعات مخفی، مشابه کارت گیم ها. البته این اطلاعات مخفی عمدتا برای تمام بازیکن ها مخفی هستش. تاس وسیله ای بود برای مخفی کردن اطلاعات، سال ها قبل از به وجود آمدن اولین کارت گیم ها.

    • بازی های دورگه (Hybrids)

    این امکان وحود داره که بازی ای طراحی بشه که هم ویژگی های بردگیم هارو داره و هم ویژگی های کارت گیم هارو . یعنی از یه فرمت استفاده میشه که ویژگی های فرمت دیگه رو هم در بر داره. برای مثال در یه بازی که (برای راحت تر بودن تولید) فقط از کارت استفاده شده، ولی با دو مفهوم Location و Maneuver.

    تمام بازیهایی که از تایل (Tile) یا کاشی استفاده می کنن، نمونه ای از بازیهای دورگه هستن. استفاده از تایل در بازیها هم جنبه مخفی کردن اطلاعات رو داره و از طرفی این تایل ها هستن که زمین بازی رو میسازن و به نوعی مفهوم Location  و Maneuver رو به بازی اضافه می کنن.

    برای مثال در بازی ایرانی زار، که در ابتدا میخواست بازگردانی بازی Betrayal at House on the hill باشه و بعد ها به یه بازی مستقل تبدیل شد، تایل ها برای شما اطلاعات مخفی بازی، یعنی اتاق های مختلف بازی، رو آشکار میکنن، از طرفی فضای حرکت مهره ها تون رو هم در روی اونها فراهم می کنن. یا در بازی رومیزی Carcassonne، تایل های برای مفهوم Placement استفاده میشن

    بازی رومیزی Betrayal at House on the Hill

    بازی رومیزی Zaar

    بازی رومیزی Carcassonne

       

      • بازیهایی که هیچ کدوم نیستن!

      برخی بازی ها وجود دارن که نه چاشنی اطلاعات مخفی بازی ها کارتی رو، به معنی اونچیزی که ازشون انتظار میره، دارن و نه مفهومی از مکان، مانور دادن و جایگذاری در برد اونها پیدا میشه. برای مثال در برخی بازی های مدیریت منابع  (Resource Management) این اتفاق میفته. مدیریت منابع وابسته به اطلاعات مخفی و عدم قطعتیی هستش که از بازیکن ها میاد، یا از تاس میاد و یا از المان های مرتبط منجمله کارت. اما نه لزوما خود کارت.

      دستگاه مختصات بردگیمی!

      در کل دو فرمت از بازی ها وجود داره که به میزان های مختلف میتونن با هم ترکیب بشن: فرمت بازی های کارتی و فرمت بازی های رومیزی. امروزه بازی ها به سمتی رفتن که هر بازی مقداری از ویژگی های هر فرمت رو در خودش داره، ولو به اندازه خیلی کم. این اتفاق دقیقا مثل مدل ریاضی دستگا مختصات هستش.

      در دستگاه مختصات ریاضی در فرمت از جنس مکان وجود داره که با دو محور نشون داده میشه: محور طولی و محور عرضی. حالا اگر شما بخواید موقعیت یه نقطه روی این دستگاه رو نشون بدید، از مقداری که نقطه روی دو محور میگیره، استفاده میکند. برای مثال نقطه A روی این دستگاه به صورت زیر نشون داده میشه:

      A= (a,b)

      این تساوی یعنی برای نشون دادن نقطه A نیازه که شما به اندازه a تا روی محور طولی حرکت کنید و به اندازه b تا روی محور عرضی تا به نقطه مورد نظر برسید.

      در دستگاه مختصات بردگیمی محور های مختصات میشن “بردگیم” و “کارت گیم”. هر نقطه هم نماینده یه بازیه. حالا با توجه به این تعریف و تصویر پایین میتونیم درباره چهارتا بازی A,B,C و D نظر بدیم که جزو کدوم فرمت از بازی ها هستن:

      Boardgame Coordinate System, ivygame.ir
      دستگاه مختصات بردگیمی

      در این دستگاه نقطه A یه بازی کارتی رو نشون میده. نقطه B یه بازی رومیزی، C یه بازی ترکیبی یا دورگه و D بازی ای رو نشون میده که نه کارتیه و نه رومیزی.

      مسئله این است،بردگیم یا کارت گیم؟

      هر فرمت از بازی یه سری ویژگی ها، متناسب با جنس خودش، داره.

      کارت گیم ها، به تعریف سنتی، مفهومی از “اطلاعات پنهان” (Hidden Information) رو در بر دارن. یعنی وقتی در یک بازی با کارت هایی طرف هستید که اطلاعات پنهان بازی قسمتی از بازی رو در بر دارن و این کارت ها دست هر بازیکن میتونن باشن و یا حتی در دسترس هیچ بازیکنی نیستن، بازی شما ویژگی های قالب کارت گیم هاور داره.

      در مقابل مفهوم پشت بردگیم ها مفاهیمی از جنس “مکان” (Location)، جایگذاری (Placement) و “مانور دادن یا حرکت کردن” (Maneuver) در خودشون دارن. یعنی وقتی بازی شما این مفاهیم رو در خودش داشته باشه، به سمت بردگیم بودن میره.

      حالا میشه این مفاهیم رو با نسبت های مختلف هم ترکیب کرد و بازیهای ترکیبی یا اصطلاحا “دورگه” رو خلق کرد.

      نهایتا این تصمیم شماست که وقیتی قلمتون رو برمیدارید و میخواید بازی طراحی کنید، یه بردگیم طراحی کنید، یا یه کارت گیم.

       


      همچنین ببینید:

      امتیزا شما به این مقاله

      امتیاز این مقاله

      امتیاز کاربران: 4.9 ( 3 رای)
      مشاهده بیشتر

      کورش حیدر

      20 سال عمر خوبیه برای اینکه چیزایی از دنیایی که درونش زندگی می کنی بفهمی که باهاشون بتونی 20 سال بعدی زندگیت رو بهتر، مفید تر، موثر تر، با لذت و رشد بیشتر بگذرونی. 20 سال اول به بازی، مطالعه، هنر و ورزش گذشت، برنامه برای 20 سال بعدی هم همینه. البته خیلی بیشتر از قبل. پس برو که بریم ...

      دیدگاهتان را بنویسید

      نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

      دکمه بازگشت به بالا